Geran RM13.89 Juta ke UKM untuk Projek Penukaran Gas Karbon Dioksida Kepada Metana Bagi Industri Minyak Dan Gas

Oleh: Prof. Madya Dr. Rahimi M Yusop
School of Chemical Sciences and Food Technology
Fakulti Sains & Teknologi
Universiti Kebangsaan Malaysia

Dua cabaran terbesar di abad ini ialah perubahan iklim akibat pemanasan global dan penyusutan sumber tenaga berasaskan bahan api fosil. Penyumbang utama kepada perubahan iklim ini disebabkan oleh pengumpulan gas karbon dioksida (CO₂) berlebihan di atmosfera yang berpunca daripada aktiviti perindustrian, kenderaan bermotor, penjanaan tenaga elektrik, serta pelbagai industri berkaitan.

Bagi industri penerokaan minyak dan gas khususnya, CO₂ yang terkumpul akan dilepaskan ke atmosfera atau disuntik semula ke dalam telaga minyak. Sehingga kini, tiada laporan berkenaan penggunaan CO₂  sebagai bahan mula untuk penghasilan tenaga ataupun bahan kimia yang diusahakan secara komersial. Kekangan ini adalah disebabkan oleh sifat CO₂ yang amat stabil dan hanya boleh ditukar atau dipecahkan pada suhu setinggi 3500^oC.

Gas metana (CH₄) yang diperolehi dari telaga gas kebiasaannya mengandungi gas CO₂ di antara  5%-70%. Kebiasaannya, CO₂ akan dipisahkan daripada CH₄ dengan menggunakan teknologi membran yang memerlukan kos yang tinggi. CH₄ kemudiannya akan digunakan sebagai sumber tenaga atau digunakan untuk menghasilkan bahan kimia. CO₂ yang telah dipisahkan biasanya disuntik semula ke dalam telaga gas dengan kos agak tinggi (USD2.5-3.0/1,000 kaki kubik CO₂) atau secara mudah dilepaskan ke atmosfera.

Baru-baru ini, penyelidik dari Kumpulan Penyelidikan Mangkin di Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) yang diketuai oleh Prof. Dr. Mohd Ambar bin Yarmo telah menemui satu kaedah untuk menukarkan CO₂ kepada CH₄ secara berkesan dan praktikal melalui proses pemangkinan termo. Penemuan ini memberikan impak yang besar dalam aplikasi CO₂ terutamanya bagi industri minyak dan gas. Proses ini mempunyai beberapa kelebihan, iaitu dapat menjana pendapatan dengan meningkatkan peratus penghasilan CH₄, mengurangkan kos operasi tanpa menggunakan teknologi membran dan proses penyuntikan kembali CO₂ ke dalam telaga, serta mengelakkan pelepasan CO₂ terus ke atmosfera.

Penemuan ini telah menarik minat pihak Malaysia-Thailand Joint Authority (MTJA) dengan menganugerahkan geran penyelidikan bernilai RM13.89 juta pada 28 September 2017. Melalui geran ini, hasilnya diharapkan dapat meningkatkan kekayaan disamping mengurangkan paras CO₂ di atmosfera dan sekali gus dapat mengurangkan risiko perubahan iklim serta pemanasan global.