Kecelaruan Jantina: Bagaimana Sains Dapat Membantu

Oleh: Nazlina Mohamad Isa
Institut Perubatan dan PergigianTermaju (IPPT),
Universiti Sains Malaysia (USM)

Dr. Siti Suriani Othman
Universiti Sains Islam Malaysia

Siapa sebenarnya golongan mak nyah atau pondan atau golongan kecelaruan jantina? Sering mendapat perhatian kerana gaya pemakaian dan cara bercakap, golongan ini ada kalanya disalah anggap. Amat penting untuk kita sedari bahawa golongan ini bukanlah golongan yang harus disisihkan kerana mereka juga menghadapi kecelaruan yang memerlukan sokongan kita untuk terus menghadapi kehidupan yang mencabar ini.

Kita semua maklum bahawa fitrah alam, manusia dilahirkan dengan jantina masing-masing. Namun, kita juga harus tahu bahawa ada segelintir manusia yang diuji dengan kecelaruan seksual iaitu tidak pasti jantina sama ada lelaki atau perempuan sejak dilahirkan. Ini adalah kerana fizikal organ genitalnya yang agak meragukan ketika dilahirkan. Golongan ini dikenali sebagai khunsa iaitu mempunyai dua alat kelamin untuk lelaki dan perempuan.

Namun, keraguan ini boleh dijawab dengan ujian analisis kromosom. Darah bayi yang diragukan jantinanya diambil sampel dan dihantar ke makmal perubatan untuk disahkan sama ada lelaki atau perempuan. Keputusan ujian 46,XX ialah keputusan ujian normal bagi perempuan, manakala, 46,XY ialah keputusan ujian normal bagi lelaki.

Di Malaysia, tidak banyak makmal perubatan yang menjalankan ujian ini. Salah satunya ialah Unit Genetik di Institut Perubatan dan Pergigian Termaju (IPPT), Universiti Sains Malaysia (USM), Pulau Pinang yang ditubuhkan pada 2006. Hingga kini, IPPT menerima sampel darah dari hospital-hospital kerajaan untuk dianalisis.  Proses ujiannya meliputi proses kultur, penuaian sel, pindahkan sel ke slaid, pewarnaan, mengambil gambar sel di sistem komputer, karyotip dan analisis sel. Keputusan ujian mengambil masa beberapa hari kerana melibatkan proses kerja yang agak rumit.

Setelah hampir lima belas tahun unit ini beroperasi, terdapat banyak kes yang melibatkan sampel untuk kecelaruan seksual diselesaikan. Jantina bayi dapat dipastikan sejak awal dan jika perlu, disusuli dengan rawatan doktor.

Namun, ada juga berlakunya penyakit genetik yang dikesan setelah memasuki alam dewasa. Contohnya bagi perempuan yang belum datang haid walaupun telah menjangkau berumur enam belas tahun. Ujian analisis kromosom ini turut dilakukan ke atas mereka. Jangan terkejut kerana ada yang mendapat keputusan tidak normal seperti 46,XY bagi perempuan (sepatutnya 46,XX). Ada juga keputusan tidak normal seperti (47,XXY), (47,XXX), (45,X) dan sebagainya mengikut ciri-ciri sindrom.yang disebabkan oleh penyakit genetik.

Terdapat banyak sindrom yang melibatkan penyakit genetik seperti Sindrom Klinefelter, Sindrom Swyer, Sindrom Turner dan lain-lain. Semua sindrom ini ada ciri-cirinya yang tertentu dan akan diperiksa dan dikenal pasti oleh doktor kepada para pesakit. Contohnya bagi perempuan dengan Sindrom Turner iaitu 45,X, ciri-cirinya ialah seperti tidak datang haid dan ketinggian badan yang rendah. Terdapat pelbagai lagi faktor untuk membuat ujian analisis kromosom ini iaitu seperti keguguran berulang, tidak mendapat zuriat dan lain-lain.

Berbalik kepada isu mak nyah atau pondan tadi. Jika mereka bukan menghadapi penyakit genetik, mereka adalah lelaki normal yang bercitrakan wanita. Berbeza daripada penyakit genetik, golongan ini mempunyai ciri-ciri lelaki normal dan Mereka juga bukannya khunsa atau mengalami kecelaruan seksual ketika bayi. Adakah mereka ‘lelaki lembut’ atau ‘wanita yang terperangkap di dalam tubuh lelaki’ seperti yang didakwa?

Untuk golongan ini, mungkin persoalan yang memerlukan jawapan ialah bukan lagi penentuan jantina kerana sudah ternyata mereka adalah lelaki. Persoalannya ialah, bagaimana kita sebagai sebahagian masyarakat perlu mengambil tahu keadaan mereka supaya tidak terjebak dengan perilaku salah seperti membuat pembedahan menukar jantina, terlibat dalam aktiviti tidak sihat seperti pelacuran dan kegiatan homoseksual. Kembali kepada didikan agama, moral dengan sokongan ahli masyarakat pasti meninggalkan kesan positif di jiwa mereka.

Kredit foto-plasticsurgery.org